Bác sĩ cần biết sự thật

 

Source: nguoi-viet.com

Để có đủ dữ kiện về bệnh lý, bác sĩ cần hỏi nhiều câu hỏi, đôi khi có vẻ riêng tư, làm cho bệnh nhân có lúc khó chịu. Thật ra bác sĩ không cố tình như thế. Từ trong trường thuốc, sinh viên y khoa đã được huấn luyện như một thám tử, nhiều khi chỉ cần nghe bệnh sử của bệnh nhân, là đã có khái niệm căn bệnh ra sao. Ngoài ra, bác sĩ có hàng chục, hàng trăm bệnh nhân, sẽ không nhớ những chi tiết gì có vẻ riêng tư của mỗi cá nhân, nếu không liên quan gì đến bệnh lý.

Để giúp cho bác sĩ có thể giúp bạn được hữu hiệu hơn, sau đây là 8 điều mà bệnh nhân nên nói đúng sự thật:

1. Uống thuốc đúng theo lời bác sĩ dặn

Nghiên cứu cho thấy khoảng 22% bệnh nhân không tuân theo lời dặn của bác sĩ, uống nhiều hay ít hơn toa thuốc, và uống thuốc tuỳ hứng. Thí dụ như, ngày nào quên thuốc thì hôm sau uống bù gấp đôi cho chắc! Khi ta uống thuốc thiếu, thuốc sẽ kém công hiệu, và ngược lại khi uống nhiều sẽ gây ra phản ứng phụ. Nếu bạn thề thốt với bác sĩ là có uống thuốc đúng như lời dặn, bác sĩ sẽ điều chỉnh liều lượng thuốc không đúng, và sự sai lệch càng trầm trọng thêm.

2. Không kê khai đủ hết tất cả các loại thuốc đang uống

Cho dù những loại thuốc bổ, thuốc dược thảo, thuốc không cần toa bác sĩ, hay thuốc… mượn đỡ của bạn bè. Tất cả loại thuốc đều có những phản ứng phụ mà bác sĩ cần biết. Rất nhiều loại thuốc dược thảo có dược tính cũng như độc tính khi tương tác với thuốc Tây. Một số bệnh nhân cho rằng thuốc của một bác sĩ trước đây không… linh ứng, nên không kê khai ra. Hoặc, những loại thuốc của bác sĩ trước kê toa có vẻ “tế nhị” như thuốc trị bệnh tâm thần chẳng hạn, và bệnh nhân không muốn cho bác sĩ mới biết. Một số bệnh nhân không kê khai hết thuốc đang dùng, để bác sĩ cho toa thêm, đem về tàng trữ để dành xài hay cho bà con, bạn bè. Nếu xin toa để cho bạn bè, bà con, tên thuốc vẫn còn trong hồ sơ bệnh lý, khi bạn bị bệnh nặng, bác sĩ sẽ không biết đâu là thật đâu là giả.

3. Không ăn uống gì trước khi được mổ

Trước khi bệnh nhân lên bàn mổ để gây mê, các bác sĩ luôn luôn dặn dò, phải nhịn đói, nhịn khát qua đêm hay tối thiểu là 8 tiếng đồng hồ trước giờ mổ. Đồ ăn cần trung bình từ 4 dến 8 tiếng để đi qua khỏi bao tử, xuống đến ruột non. Khi gây mê, cổ thực quản sẽ giãn ra, và nếu trong bao tử còn đồ ăn, sẽ chạy ngược lên ống phổi và lọt vào trong phổi. Đồ ăn từ bao tử chạy ngược, có nhiều acid sẽ đốt cháy lá phổi của bạn. Nếu bạn… lỡ dại, có ăn uống thì nên nói rõ cho bác sĩ biết. Chuyện có thật, một bệnh nhân của tôi khi lên bàn mổ mới khai là có uống cà phê Starbucks vì bác sĩ chỉ dặn không ăn và không uống nước, nhưng không nói gì về Starbucks cả!

4. Không uống rượu, không hút thuốc lá, không ghiền ma túy

Cho dù đối với bạn, dù có nhiều hay ít, bạn phải khai đúng sự thật. Rượu có những phản ứng phụ như làm tăng áp suất máu, làm thay đổi chức năng của lá gan, hệ thống tiêu hoá, và chính rượu là một loại thuốc với những phản ứng phụ đến các loại thuốc khác. Khi nhập viện, bạn có thể bị kinh phong vì thiếu rượu, làm chết người.

Nghiên cứu cho biết 13% bệnh nhân có hút thuốc lá nhưng giấu không khai cho bác sĩ biết vì sợ bị rầy la. Nếu biết, bác sĩ sẽ chú tâm vào các cơ phận liên quan như nguy cơ bị ung thư phổi, bị đau tim chẳng hạn.

Tất cả các loại ma túy đều có những phản ứng phụ chết người. Cocaine có thể gây ra trụy tim hay tai biến não. Cần sa có thể gây phản ứng phụ với các loại thuốc an thần, thuốc loãng máu, và còn làm giảm áp suất máu và giảm lượng đường trong máu một cách đột ngột.

5. Ăn uống và tập thể dục điều độ

Bạn không nên… dợt le với bác sĩ. Chỉ với một thử máu và khám tổng quát, bác sĩ sẽ biết bạn thuộc diện nào, dựa trên chỉ số cholesterol, lượng đường, hay áp suất máu. Hãy đối diện với sự thật thì mới khoẻ hơn được.

6. Mức độ đau trong thân thể

Có khi không đau nhưng khai đau cho nhiều để hy vọng được bác sĩ cho nhiều thuốc, để dành cho bà con, bạn bè. Ngược lại, vì sợ… quê, mất mặt, lại khai không đau, trong khi trên thực tế đau tới tận mây xanh. Trong một bài viết trước, tôi có giải thích, chỉ cần biết bệnh nhân đau chỗ nào, đau ra sao là hầu như 80% bác sĩ đã biết bệnh nhân bị bệnh gì và mức độ nghiêm trọng của nó. Nếu bạn không nói rõ, bác sĩ sẽ chẩn đoán bệnh sai hay quá trễ.

7. Không kê khai hết tất cả những cuộc giải phẫu trước đây

Nhiều bệnh nhân cho rằng mổ làm đẹp như nâng ngực, sửa mũi… là chuyện riêng tư không nên khai ra, vì “dị và mắc cỡ chết được.” Nếu bác sĩ biết những được bạn có giải phẫu thẫm mỹ, sẽ cẩn thận hơn không làm hư những chỗ ấy trong khi chữa trị hay khi bạn phải trải qua một cuộc giải phẫu khác, chẳng hạn.

Trong nghề chữa trị hiếm muộn, bệnh nhân nhiều lúc không khai những lần có thai phải bỏ trước đây vì sợ người hôn phối bây giờ biết được. Nên nhớ tất cả những gì bệnh nhân khai đều được bảo mật. Trong trường hợp bạn không muốn cho ông xã bây giờ biết, thì nên dặn dò bác sĩ, nhưng phải khai thật để bác sĩ biết rõ tình trạng, khả năng có con và mang thai của bạn.

8. Hiểu rõ những gì bác sĩ căn dặn

Nghiên cứu cũng cho thấy, khoảng 40 đến 80% những gì bác sĩ dặn dò bệnh nhân, nói xin lỗi, sẽ lọt từ lỗ tai nầy sang lỗ tai bên kia. Và, những gì bệnh nhân nhớ được thường là lệch lạc. Vì thế, trước khi gặp bác sĩ nên ghi xuống những điều cần hỏi, và cũng ghi xuống những gì bác sĩ căn dặn. Nếu bạn không hiểu, thì hỏi, đừng…vờ vịt là mình hiểu, hoặc có khi không hiểu… là mình không hiểu những gì. Những điều không hiểu tận tường sẽ ảnh hưởng tai hại đến sức khoẻ của mình. Muốn hiểu thì phải hỏi cặn kẻ cho đến khi hiểu thấu đáo.

Nói chung, khi đi khám bác sĩ, nên gác qua một bên những, tự cao, tự đại, và tự ti. Mỗi người có một việc trong xã hội, và công việc của bác sĩ là chữa trị cho bạn được tốt đẹp hơn. Bác sĩ cần biết hết sự thật, bạn nhé.

Comments

comments