Cắt bỏ tuyến vú

http://www.wisdomwithin.co.uk/

Cắt bỏ tuyến vú (mastectomy), hay trong bài viết này xin nói ngắn gọn là cắt bỏ vú. Người Việt ta vì lý do tế nhị, cứ nói lòng vòng là “mổ ngực” vì bị “ung thư ngực”, như thế là không chính xác. Đơn giản nhất, mổ cắt bỏ tuyến vú là mổ…cắt bỏ vú! Cuộc giải phẫu này cần thiết cho việc chữa trị ung thư vú.

Trong quá khứ phương pháp cắt bỏ vú toàn phần “cố điển” (Radical mastectomy) được xem là tiêu chuẩn cho việc chữa trị ung thư vú. Tuy nhiên trong hai thập niên vừa qua, rất nhiều tiến bộ trong các phương pháp phẫu thuật đã cho bệnh nhân nhiều lựa chọn khác nhau tuỳ theo trường hợp. Các phương pháp mổ nhẹ hơn cũng đạt được kết quả khả quan mà không cần phải cắt bỏ vú toàn phần.

Có 3 phương pháp cắt bỏ vú: Cắt bỏ toàn phần “cực đoan”, hay “cổ điển” (Radical mastectomy), Cắt bỏ bán phần (Partial mastectomy), và Cắt bỏ vú để phòng ngừa (Preventive mastectomy).

Đối với người phụ nữ, cặp nhủ hoa là niềm hảnh diện của nữ tính, vì thế khi đối đầu với quyết định phải cắt bỏ nhủ hoa, không phải là một quyết định dễ dàng, nhất là trong trường hợp phải cắt bỏ để phòng ngừa như cô đào điện ảnh Angelina Jolie chẳng hạn. Bệnh nhân thường có những lo âu về sự biến dạng hay dị hình của vú sau khi giải phẫu. Vì thế, giải phẫu cắt bỏ vú, cũng có thể phân loại theo khía cạnh thẫm mỹ: giải phẫu bán phần và giải phẫu toàn phần. Trong phương pháp giải phẫu bán phần, rất ít tế bào vú bị cắt bỏ, và các phương pháp chữa trị khác được dùng để phụ thêm, như chiếu điện, radiation therapy chẳng hạn.

Tuỳ theo các yếu tố sau đây, bác sĩ sẽ quyết định phương pháp nào thích hợp cho bệnh nhân:

1. Tuổi tác.
2. Tình trạng sức khoẻ tổng quát.
3. Có gần với tuổi nghỉ kinh hay không.
4. Kích thước của bướu u
5. Cấp độ của bướu u ( đã lan ra xa chưa)
6. Mức độ biến thái của bướu u (đã biến thành tế bào ung thư hay chưa)
7. Bướu u có thể chữa bằng hormone hay không (hormone receptor status)
8. Bướu có lan tới các hạch bạch huyết ( lymph nodes ) dưới nách hay không.

Để hiểu rõ ràng hơn về các phương pháp mổ, chúng ta cần nhắc đến cấu trúc của vú. Trên thực tế, vú không phải là hình dạng nấm tròn, mà có dạng hình bầu dục, đại khái như con mắt thiệt là to, với đuôi vú chạy vào trong nách. Mỗi vú bao gồm 15 đến 20 tuyến sữa. Sữa sản xuất ra sẽ chạy vào các ống dẫn sữa li ti ra đầu núm vú. Trong vú không có bắp thịt, nhưng có chứa mạch máu và các tuyến dẫn dịch cơ thể chạy vào các hạch bạch huyết lymph nodes dưới nách. Khi ung thư lây lan cũng sẽ chạy vào các hạch này trước khi phát tán ra các nới khác trong cơ thể.

Như thế, cụ thể , một trong các phương pháp cắt bỏ vú sau đây có thể được áp dụng:

1. Cắt bỏ vú đơn giản (simple mastectomy): Chỉ có tuyến vú, núm vú, da bọc vú bị cắt bỏ.
2. Cắt bỏ vú “cổ điển” được biến chế ( tạm dịch của Modified radical mastectomy). Như trên, toàn bộ vú bao gồm cả núm vú bị cắt bỏ gồm cả màng tế bào bọc bắp thịt ngực, một phần bắp thịt ngực có thể bị cắt, nhưng thường là không phải cắt. Thêm vào đó các tuyến bạch huyết (lymph nodes chạy dọc tuyến vú vào dưới nách cũng bị cắt bỏ, lý do là tế bào ung thư có thể lây lan qua các tuyến hạch nầy.
3. Cắt bỏ vú “cổ điển” (Radical mastectomy). Tương tự như phương pháp thứ 2, tuy nhiên, bắp thịt ngực cũng bị cắt bỏ luôn. Phương pháp này ngày nay ít khi dùng trừ trường hợp ung thư đã lan qua bắp thịt ngực.

Ngoài ra, hiện nay, bác sĩ có thể để dành phần da hay cả núm vú, không phải cắt bỏ để bệnh nhân có thể nhờ vào phương pháp giải phẫu thẩm mỹ, tái tạo vú sau này. Có khi, giải phẫu tái tạo vú có thể làm ngay cùng lúc với cuộc giải phẫu cắt bỏ vú. Lợi điểm của việc tái tạo vú chung trong một ca mổ để giảm bớt những chấn động về tâm lý cho bệnh nhân, và tránh khỏi một cuộc gây mê khác. Tuy nhiên để đạt được mục đích nầy, tất cả phải được chuẩn bi kỹ lưỡng trước đó.

Các phụ nữ có gene di truyền ung thư vú và buồng trứng BRCA1 và BRCA2, như trong trường hợp của nữ tài tử Angelina Jolie, có thể quyết đinh cắt bỏ vú phòng ngừa (Preventive mastectomy), và có khi phải cắt bỏ luôn cả hai buồng trứng.

Nguy hiểm của giải phẫu cắt bỏ vú:

Cũng như bất kỳ phẫu thuật nào, việc cắt bỏ vú có những nguy hiểm sau đây:

1. Sưng, đau, bầm tím vú và phần ngực chung quanh vú.
2. Sẹo cứng, tê dại ở vết mổ. Sẹo lành nhưng làm cho vùng ngực khó chịu, không còn mềm mại.
3. Tay có thể bị sưng phù, đau tay, đau cổ tay nếu tuyến hạch lymph nodes bị cắt bỏ.
4. “Đau vú” cho dù vú đã bị cắt bỏ. Triệu chứng đau có khi thật, có khi là tưởng tượng (phantom pain).
5. Phiền muộn, lo âu vì cuộc mổ và e ngại mất đi nữ tính.

Comments

comments