Dùng thuốc vừa phải

pillz
Tuy các bệnh có “tiếng” như HIV, SARS, cúm gà, và hiện nay là Ebola gây ra nhiều “ấn tượng” nhưng con số tử vong làm thiệt mạng nhiều người lại là bệnh cúm hàng năm. Thống kê cho biết năm 2012 ở Mỹ có 50,000 người chết vì cúm và trong năm 2013 trên toàn thế giới có khoảng 1,000,000: một triệu người, chết vì cúm.

Khác với nhiều bác sĩ đồng nghiệp, trong việc chữa trị hiếm muộn, mỗi bệnh nhân của tôi đều có một lịch trình và liều lượng thuốc riêng biệt, ít ai giống ai. Khi kích thích cho trứng ra nhiều, tôi phải cân nhắc nhiều yếu tố như tuổi tác, sức nặng, số lượng trứng non mà bệnh nhân có được và bao nhiêu trứng trưởng thành muốn có. Nghiên cứu về khoa chữa trị hiếm muộn cho thấy nhiều trứng chưa chắc là tốt và có kết quả được như ý.

Ngược lại sự nguy hiểm của việc dùng thuốc nhiều có thể gây ra tình trạng “kích thích quá độ” (Hyperstimulation Syndrome). Trung bình, cần khoảng mười cái trứng cho việc cấy thai trong ống nghiệm và khoảng hai đến ba cái cho việc bơm tinh trùng vào tử cung. Sử dụng thuốc vừa phải như thế để bệnh nhân không bị kích thích quá độ, giảm bớt phản ứng phụ của thuốc và giảm bớt khả năng sanh nhiều con ngoài ý muốn.

Vì thế mỗi một em bé tôi giúp cho chào đời, đối với tôi là một công trình sáng tạo, như một nhạc sĩ viết ra bài nhạc, một thi sĩ làm bài thơ, hay một hoạ sĩ và một bức tranh… Tuy nhiên làm theo phương cách nầy thì tốn nhiều “suy nghĩ”, khó cho nhân viên y tá phụ việc có thể thi hành “kế hoạch chữa trị” theo “chế độ tự động” được. Vì thế đa số các bác sĩ khác thường có một vài “toa chung”, “one size fits all” để bớt lo lắng và bận tâm.

Trên đây chỉ là một thí dụ cho việc sử dụng thuốc vừa phải để đạt được kết quả tốt cho việc chữa trị. Nhìn xa hơn một chút, trong việc đề phòng hay chữa trị bệnh nhiễm trùng, các bác sĩ khoa phẫu thuật ở Mỹ được khuyên nên bớt dùng thuốc trụ sinh, đồng thời chỉ sử dụng đúng loại thuốc cho loại vi trùng muốn chữa, không dư không thiếu. Trong ngành mổ phụ khoa, những trường hợp nội soi ngày nay được khuyên không nên dùng thuốc kháng sinh để ngừa bệnh nhiễm trùng! Nói dễ hiểu là tránh “dùng gậy đánh banh baseball hay búa lớn để đi đập ruồi”. Lý do là tỉ số bệnh nhiễm trùng bị đề kháng thuốc ngày càng tăng do việc sử dụng thuốc trụ sinh bừa bãi. Vì thế khi có bệnh nhiễm trùng nặng phải nhập viện thì…hết thuốc chữa.

Thoạt đầu một loại thuốc kháng sinh khi còn trong vòng thử nghiệm, liều lượng được thăm dò dựa trên sức nặng và chiều cao của bệnh nhân tình nguyện. Khi được hảng dược phẫm cho ra đời, liều lượng thuốc được đề nghị để thích hợp cho khoảng 70% bệnh nhân dựa trên các nghiên cứu. Vì lý do đó, tối thiểu 30 % bệnh nhân cần những liều thuốc thích hợp cho cơ thể, có khi cao hơn hay ít hơn. Thí dụ trong ngành phụ khoa không phải ai cũng cần uống thuốc Doxicyclin 100mg ngày 2 lần cho 10 ngày để chữa bệnh, đó chỉ là lời khuyên đề nghị chung chung cho bác sĩ mà thôi, còn khi chữa thì tuỳ cơ mà ứng biến.

Nói như vậy không có nghĩa là bệnh nhân có thể tự làm thầy thuốc, tự tiện tùy nghi để thay đổi liều lượng thuốc. Bệnh nhân nên tham khảo ý kiến với bác sĩ xem có thể gia giảm, điều chỉnh lượng thuốc hay không. Ngoài ra những thuốc trị cao máu, cao mỡ, cao đường cần nên cẩn thận nhiều hơn vì phải uống năm này qua tháng nọ. Để bớt uống các loại thuốc nầy, bệnh nhân nên tích cực điều chỉnh lối sống, cách ăn uống, vận động thể dục thể thao.

Ở đây xin mở ngoặc nói thêm về đề tài khá tế nhị và đã giằng co rất nhiều là sự hiệu nghiệm và mức độ an toàn của thuốc dược thảo so với thuốc tây. Thuốc là thuốc, dược tính cũng như độc tính của một số thuốc dược thảo không thể phủ nhận cũng như không thể coi thường được. Vì dược tính hay độc tính của vài loại thuốc dược thảo có khi làm tăng thêm phản ứng phụ khi dùng chung với thuốc tây. Nhìn chung, đã là thuốc cả hai loại thuốc tây và ta đều có dược tính lẫn độc tính. Tuy nhiên hầu hết các loại thuốc tây đều có kiểm nghiệm và định chuẩn vì thế dược tính và độc tính đợc biết rỏ ràng hơn là thuốc dược thảo.

Ngoài ra với những căn bệnh hiểm nghèo thì chỉ có thuốc tây mới có đủ khả năng chữa trị. Thoạt đầu loài người thuở ban sơ nhờ vào cây cỏ có dược tính, nhưng nhân loại có tồn tại và tuổi thọ ngày càng tăng cao là nhờ sự phát triển của thuốc tây cụ thể là thuốc trụ sinh penicillin. Cũng may đối với cơ quan FDA ỏ Mỹ, hầu hết các loại thuốc dược thảo đều thuộc loại vô thưởng vô phạt và được xếp loại là thực phẫm phụ. Bạn có thể sử dụng thuốc dược thảo như thuốc phụ, tuỳ bạn, nhưng phải cẩn thận.

Trở lại với bệnh chết người, tuy các bệnh có “tiếng” như HIV, SARS, cúm gà, và hiện nay là Ebola gây ra nhiều “ấn tượng” nhưng con số tử vong làm thiệt mạng nhiều người lại là bệnh cúm hàng năm. Thống kê cho biết năm 2012 ở Mỹ có 50,000 người chết vì cúm và trong năm 2013 trên toàn thế giới có khoảng 1,000,000: một triệu người, chết vì cúm. Tương tự, trên thực tế không có thuốc chữa cúm mà chỉ có thuốc chủng ngừa có khi “work”, khi không! Đa số bệnh nhân chết không phải vì siêu vi gây ra cúm mà chết vì bệnh phụ gây ra bởi vi trùng khi cơ thể vị thiếu sức đề kháng, cao nhất là chết vì bệnh sưng phổi. Và, lý do chết vì bệnh sưng phổi chỉ vì thiếu thuốc trụ sinh hay bị đề kháng thuốc trụ sinh do việc sử dụng thuốc bừa bãi!.

Tóm lại nên tìm hiểu về thuốc men của bạn đang dùng, nếu cần, tham khảo với bác sĩ để dùng cho đúng, để tăng hiệu lực của dược tính và giảm độc tính lẫn phản ứng phụ của thuốc. Để tránh bị kháng thuốc, không tự làm thầy thuốc, và, tuyệt đối không dùng trụ sinh, “thuốc Pi” của người quen!

Comments

comments