Giấc ngủ và tuổi tác

Giấc ngủ thay đổi theo suốt chiều dài cuộc đời của mỗi người. Em bé có thể ngủ li bì suốt ngày, suốt đêm, trong khi đó người già chỉ chợp mắt, chập chờn vài khoảnh khắc đó đây qua ngày. Không những thời gian ngủ mà thói quen khi ngủ, khi thức cũng thay đổi theo tuổi tác. Theo thời gian, nhiều người thấy mình thức dậy sớm hơn,  hay đi ngủ muộn hơn. Người lớn tuổi có thể thấy khó ngủ hay ngủ không yên giấc qua đêm.
Tuy nhiên ở bất kỳ lứa tuổi nào đi nữa, một giấc ngủ thường thay đổi xoay quanh giữa hai chu kỳ:
Giai đoạn ngủ cử động mắt nhanh gọi là REM (rapid eye movement) khi não bộ hoạt động như lúc tỉnh, các dữ kiện về trí nhớ được thu thập, tích hợp và sắp đặt lại, với những giấc mơ sẽ hiện về. Xen kẻ với các giai đọan REM là gia đoạn NREM ( non-rapid eye movement), khi cơ thể thực sự ngủ yên, và những tế bào trong cơ thể được sinh trưởng hay sửa chữa.
Như vậy giấc ngủ là một phần rất ư là quan trọng cho đời sống con người. Chính vì giấc ngủ gắn liền với sự sống còn của con người, nó phải thay đổi tùy thuộc vào tuổi tác của chúng ta.
Giấc ngủ của tré con:
Trẻ em rất cần phải ngủ, càng nhiều, càng tốt. Bé sơ sinh ngủ trung bình từ 16 đến 18 tiếng mỗi ngày, trong khi trẻ con 2-3 tuổi cần ngủ từ 12 đến 14 giờ. Khi lên 2, hầu hết trẻ con ngủ nhiều hơn là thức. Trẻ em dưới 10 tuổi ngủ khoảng 40% thời gian của mình. Ở tuổi “nhổ giò” 12 trở lên, các cô cậu phải ngủ 10 đến 11 tiếng mỗi ngày. Lý do là hệ thống thần kinh của trẻ em đang trong giai đoạn phát triển và não bộ chỉ phát triển trong giấc ngủ mà thôi. Như đã trình bày, trong giấc ngủ, các dữ kiện kiến thức được tồn trữ vào bộ nhớ của não bộ. Đối với trẻ con, chuyện gì cũng mới lạ hết nên cần phải ngủ nhiều để nhớ cho hết!
Trẻ em cũng cần đến chu kỳ ngủ NREM khi mà toàn bộ cơ thể phát triển nhờ vào khối lượng máu tiếp liệu đến các bắp thịt, cơ phận tăng cao. Rất nhiều hormone kích tố kích thích sự tăng trưởng được tiết ra trong giai đoạn ngủ mê man này.
Giấc ngủ của thanh niên và thanh nữ:
Thanh niên (teenagers) có  “vấn đề” với giấc ngủ nhiều nhất. Các cô cậu cần phải ngủ 8-9 tiếng mỗi ngày, nhưng vì đây là “tuổi biết yêu, biết buồn” và vì ảnh hưởng của xã hội, các cô cậu lại không ngủ nhiều. Một nghiên cứu cho biết chỉ có 15% thanh niên hay thanh nữ ngủ đủ giấc mỗi đêm.
Sau tuổi dậy thì, hệ thống đồng hồ trong cơ thể (internal clock) của các cô các cậu bị xáo trộn vì thế họ không thể đi ngủ trước 11 giờ đêm được. Hiện tượng thay đổi múi giờ trong cơ thể của teenagers là một thực thể về sinh lý học, cọng thêm sự ham vui của tuổi mới lớn làm cho hầu hết các cô các cậu thức quá nửa đêm về sáng, và ngủ trưa đến nửa ngày, không phải là hiếm.
Giấc ngủ của người lớn:
Người lớn trung bình ngủ từ 7 đến 9 giờ mỗi đêm, nhưng có thể thay đổi tùy theo từng cá nhân. Có người chỉ cần 4 đến 5 tiếng, người khác lại cần đến 10 tiếng. Không có con số nào là tuyệt đối và lý tưởng cả. Vì thế mỗi người cần phải biết cơ thể của mình và quy hoạch thời gian ngủ cho hợp tình hợp lý, làm thế nào thấy khỏe và tỉnh táo trong ngày là đủ.
Giấc ngủ của phụ nữ có thể bị thay đổi tùy theo tình trạng hormone kích tố nữ. Vì thế giấc ngủ của quý bà, quý cô thay đổi theo chu kỳ kinh nguyệt, khi mang thai, và ở tuổi tiền mãn kinh. Trong bài viết tới tôi sẽ trình bày thêm về bệnh mất ngủ. Ở đây cần biết thời lượng và chất lượng của giấc ngủ: ngủ cho yên giấc và ngủ đủ giấc đều quan trọng như nhau.
Giấc ngủ của người già:
Các chứng bệnh gây ra chứng mất ngủ thường ảnh hưởng ngày càng nhiều khi ta lớn tuổi, nhất là khi tuổi hạc càng cao. Chất lượng cũng như thời lượng ngủ của người già ngày càng kém đi vì thế đa số người già bị thiếu ngủ và hay ngủ gà ngủ gật trong ngày.
Trái với thanh niên, đồng hồ cơ thể thay đổi theo chiều ngược lại: người già thường đi ngủ sớm và dậy sớm hơn.
Nhiều nghiên cứu cho thấy người già thật ra không cần ngủ nhiều. Một nghiên cứu năm 2013 đăng trong tạp  chí Y khoa Journal of Clinical Sleep Medication cho thấy người già chỉ cần ngủ từ 6 đến 8 tiếng mỗi ngày là đủ. Khả năng tư duy và sự minh mẫn bị kém đi khi người già ngủ trên 9 giờ mỗi ngày.
Chúng ta phải chấp nhận một sư thật được xác nhận trong các nghiên cứu khoa học và thực tế của cuộc sống là càng lớn tuổi chúng ta ngủ ít đi so với con trẻ. Sự kiện này đi đôi với một sự thật khác là não bộ của người già không có nhiều chuyện mới lạ để tích hữu trong giấc ngủ so với trẻ con. Vì thế muốn làm em bé thì nên thường xuyên tìm hiểu thêm những điều mới lạ trong ngày để cuối ngày ngủ được ngon giấc hơn.

Comments

comments