Giải phẫu nối ống dẫn trứng

Cột ống dẫn trứng vẫn là phương pháp ngừa thai, đoạn sản phổ biến nhất hiện nay ở Mỹ, chiếm khoảng 25 đến 30% tổng số các phương pháp ngừa thai. Tuy nhiên, cũng có từ 10 đến 30% phụ nữ đã bị cột ống dẫn trứng về sau lại nuối tiếc và muốn nối lại vòi trứng khi có chồng khác hay khi cháu bé bị tai biến mất sớm ngoài ý muốn.

Có 4 cách “cột ống dẫn trứng”:

 

Tubal-Reversal

  1. Cột ống dẫn trứng, phương pháp Parkland: cho mỗi ống dẫn trứng, một đoạn giữa ống, dài khoảng 1 inch được cắt bỏ và cột hai hai đầu.
  2. Đốt ống dẫn trứng: cho mỗi ống dẫn trứng, đoạn giữa, sẽ bị đốt bằng kẹp điện (cautery).
  3. Thắt ống dẫn trứng bằng Fallope Ring: Một vòng cao su nhỏ được dùng để thắt nút một đoạn giữa chừng của ống dẫn trứng.
  4. Kẹp ống dẫn trứng bằng kẹp Hulka: Một kẹp nhựa bé tí, bề ngang khoảng 2 li (mm), hình thù như mõm cá sấu được dùng để kẹp vào khoảng giữa của ống dẫn trứng.

Thường thì phương pháp #1 được áp dụng trong những trường hợp sanh mỗ và một số trường hợp sau khi sanh tự nhiên vài ngày. Các phương pháp khác làm bằng giải phẫu nội soi, vài tháng hay bất kỳ lúc nào bệnh nhân muốn sau khi sanh. Nói là “bất kỳ” nhưng thông thường bệnh nhân có một thời gian suy nghĩ kỹ trước khi ký giấy tờ yêu cầu bác sĩ giải phẫu cột ống dẫn trứng. Suy nghĩ cho kỹ, vì mục tiêu của giải phẫu đoạn sản là phải chắc chắn rằng, người phụ nữ không thể có thai được nữa, cho nên các bác sĩ có khi làm nhiều hơn điều cần làm. Thí dụ, cắt một đoạn ống dẫn trứng dài hơn 1 inch, đốt nhiều chỗ khác nhau, đặt hai vòng Fallope Ring, hay đặt 2 kẹp Hulka thay vì 1.

Giải phẫu cột vòi trứng không làm cho phụ nữ thay đổi tâm tính hay biến thành đàn ông. Nghiên cứu cho thấy, hệ thống máu tiếp liệu cho hai buồng trứng đi gần với vòi trứng, cho nên hệ quả của giải phẫu cột ống dẫn trứng chỉ có thể làm cho chu kỳ kinh nguyệt trở nên bất thường.

Câu hỏi đặt ra ở đây là: “Nên nối lại ống dẫn trứng hay đi thẳng vào thụ thai trong ống nghiệm?”

Khi bệnh nhân muốn nối lại ống dẫn trứng, bác sĩ cần xem lại hồ sơ của cuộc giải phẫu đoạn sản xem thử khả năng nối lại có thể thành công hay không.   Tùy theo phương pháp đoạn sản đã được sử dụng, phương pháp 3 và 4 dễ thành công hơn phương pháp 1 và 2 vì vòi trứng ít bị hư hao hơn.  Tuy nhiên, để cho ống đẫn trứng được nối lại có thể hoạt động được bình thường phải tùy thuộc vào vị trí khi bị cột và chiều dài của vòi trứng sau khi nối, tối thiểu là 1.5 inch so với chiều dài trung bình của ống dẫn trứng là 2.5 inch (6-7cm).

Yếu tố thứ nhì cần biết là bệnh nhân hiện nay bao nhiêu tuổi. Sác xuất một trong hai vòi trứng sẽ thông sau khi nối lại vào khoảng 50 đến 60%. Trong khi đó sác xuất có thai trung bình của một người phụ nữ chưa bị cột vòi trứng là 65% khi dưới 30 tuổi, 40% khi dưới 35, và 18% khi trên 40. Kết hợp cả 2 sác xuất lại với nhau thì lời khuyên hiện nay cho phụ nữ trên 40 hay gần 40 tuổi là không nên nối lại ống dẫn trứng mà nên đi thẳng vào cấy thai trong ống nghiệm. Có khoảng 30% bệnh nhân sau khi nối lại vòi trứng vẫn phải cần đến thụ thai trong ống nghiệm (IVF). Một yếu tố khác cần biết là, bệnh nhân muốn có thai bao nhiêu lần nữa sau khi nối lại vòi trứng. Nếu người phụ nữ dưới 35 tuổi, và muốn có thêm nhiều con thì nên thử nối lại vòi trứng trước. Ngoài ra, chỉ nối lại vòi trứng nếu người chồng hiện nay không có vấn đề gì về vô sinh, hiếm muộn cả.

Cuối cùng, yếu tố phí tổn cũng cần phải cứu xét. Phí tổn trung bình của giải phẫu nối lại ống dẫn trứng tốn khoảng $6000 đến $8000 USD, hiện nay hầu hết không được các hảng bảo hiểm sức khỏe trả. Một thống kê mới đây cho biết, so với thụ thai trong ống nghiệm, phí tổn để có một em bé bằng phương pháp nối lại vòi trứng rẻ hơn khoảng từ 2000 đến 3000 dollar.

Nguy hiểm của việc nối lại vòi trứng không chỉ bao gồm chuyện không thành công, nhưng còn là vấn đề có thai ngoài tử cung, ngay trong vòi trứng, vào khoảng 5 đến 10%.

Như thế một khi đã giải phẫu cột vòi trứng, muốn nối lại trên nguyên tắc là có thể thực hiện được nhưng cũng không phải dễ dàng cho lắm. Nên suy nghĩ kỹ lưỡng trước khi yêu cầu bác sĩ cột ống dẫn trứng, nhất là khi mình trẻ, 35 trở xuống. Nên sử dụng những phương pháp ngừa thai dài hạn khác (long acting contraception) như thuốc chích Depo-Provera chẳng hạn. Ngoài ra cũng có thể yêu cầu đấng ông chồng của mình “xung phong, liều mình cứu bà xã”, bằng cách cột ống dẫn tinh!

Cuối cùng, phụ nữ trên 35 tuổi trước khi muốn nối lại vòi trứng đã bị cắt, nên cân nhắc, lựa chọn phương pháp thụ thai trong ống nghiệm, IVF, là một giải pháp khác để có thể có con mau chóng, nhất là khi chỉ muốn thêm một hay hai bé nữa mà thôi.

 

BS. Hồ Ngọc Minh

 

Comments

comments