Lạc Nội Mạc Tử Cung -Chữa Trị

Lạc Nội Mạc Tử Cung (Endometriosis) là chứng bệnh ảnh hưởng đến phụ nữ trong độ tuổi còn kinh nguyệt và sanh sản. Căn bệnh phụ khoa này làm cho kinh nguyệt ra nhiều hơn cộng với sự đau đớn bụng dưới mỗi khi hành kinh. Nguyên nhân do những tế bào nội mạc tử cung mọc lạc chỗ trong bụng làm ra kinh trong bụng, ứ đọng lại thành viêm kinh niên.

Chẩn Đoán Bệnh:

Vì triệu chứng chính của bệnh lạc nội mạc là đau bụng dưới và cấp độ đau tùy theo mỗi người, sư chẩn đoán bệnh có khi kéo dài, không được chính xác và thường bị nhầm lẫn với các bệnh nhiễm trùng, viêm vùng xương chậu (pelvic inflammatory disease), bệnh u xơ tử cung (uterine fibroid), bệnh đau ruột (iritable bowel syndorme), hay bệnh sạn thận (kidney stones). Phụ nữ Việt Nam đa số “chịu đau giỏi” và cắn rang bỏ qua những triệu chứng đau khi có kinh vì cho rằng đấy là triệu chứng bình thường. Có những trường hợp phải tốn từ 7 tới 10 năm mới tìm ra bệnh!

Trước hết, khi đi khám phụ khoa, nên khai rõ cho bác sĩ biết tất cả những triệu chứng đáng nghi ngại và quan tâm. Từ đó bác sĩ có thể đoán biết bệnh lạc nội mạc tử cung dựa trên một số dấu hiệu, triệu chứng khi khám nghiệm, nhất là khi có bướu máu trong vùng xương chậu. Bác sĩ có thể phải dùng thử nghiệm siêu âm (pelvic ultrsound) hay MRI (magnetic resonance imaging) để truy tìm những bướu lớn. Tuy nhiên, những mô bệnh (implants) nhỏ thì rất khó phát hiện.

Kế đến bác sĩ sẽ cho thử nghiệm máu, chỉ số CA-125 thường tăng cao trong số 90% bệnh nhân có bệnh lạc nội mạc tử cung.

Tuy nhiên, không có một phương pháp định bệnh nào tốt và chính xác hơn là nội soi qua thành bụng (diagnostic laparoscopy). Khi làm phẫu thuật nội soi, bác sĩ sẽ cắt một lỗ nhỏ gần lỗ rốn, bơm phồng bụng bằng khí carbon dioxide, và luồn một ống nhòm nhỏ vào bụng. Những mô bệnh (endometriosis implants) sẽ được phát hiện và đốt bỏ bằng tia LASER. Một số sẹo và bướu máu trong vùng xương chậu cũng được cắt bỏ sạch sẽ. Làm như thế sẽ giảm thiểu tối đa tình trạng của bệnh lạc nội mạc.

Chữa Trị Bệnh Bằng Thuốc:

Bệnh Lạc Nội Mạc Tử Cung phát triển nhờ vào kích tố nữ estrogen tăng cao theo chu kỳ kinh nguyệt. Nguyên tắc chữa trị là tạm thời làm giảm kích tố estrogen qua việc tạm ngưng chu kỳ kinh nguyệt.

Bước đầu, bác sĩ sẽ cho bệnh nhân dùng các loại thuốc giảm đau như ibuprofen (motrin IB, Advil) hay naproxen (Aleve). Kế dến bác sĩ sẽ cho dùng các loại thuốc ngừa thai uống liên tiếp làm cho bệnh nhân không có kinh trong một thời gian ngắn. Ngoài một số phản ứng phụ như tăng cân, đau vú, ra máu bất thường, đa số bệnh nhân dùng thuốc không có ảnh hưởng nào lâu dài và trầm trọng cả.

Nếu thuốc uống ngừa thai không có hiệu quả, bệnh nhân có thể dùng loài thuốc chích, ngừa thai mạnh hơn như Depo-Provera, làm ngưng kinh tư 3 đến 6 tháng. Ngoài ra, một số thuốc khác có thể dùng, nhưng ít thông dụng hơn như:

Danazol tạm thời tăng hormone nam giới và giảm hormone estrogen.

Vòng xoắn Mirena: làm cho kinh nguyệt ít lại do hormone Levonogestrel có trong vòng xoắn.

Thuốc Femara cũng làm ngăn chận sư sản xuất estrogen trong cơ thể.

Cuối cùng loại thuốc tốt nhất là thuốc chích Depo-Lupron làm cho cơ thể tạm thời bước vào thời kỳ nghỉ kinh. Thuốc có hiệu lực từ 3 đến 6 tháng, làm cho các mô bệnh teo lại.

Chữa Trị Bệnh Bằng Phẫu Thuật:

Trong trường hợp thuốc men không đủ để làm thuyên giảm chứng bệnh, bác sĩ phải dùng đến phẫu thuật:

Như trên đã trình bày, giải phẫu nội soi có thể chữa trị những mô bệnh nhỏ, trường hợp bệnh còn nhẹ. Khi bệnh nặng hơn, bác sĩ phải mỗ bụng (laparotomy) để cắt bỏ những bướu lớn, và có khi phải cắt bỏ cả tử cung và buồng trứng nếu bệnh nhân không còn muốn sanh con nữa.

Để cho việc chữa trị bằng phẫu thuật được hiệu quả, đa số trường hợp, bác sĩ sẽ kết hợp thuốc men trước và sau khi giải phẫu. Trung bình sau khi giải phẫu bệnh có thể tái phát sau 5 năm trong 40% trường hợp nặng nhẹ.

Chế Độ Ăn Uống:

Trong bài viết “Phòng Chống Mỡ, Đường, Máu”, BS. Minh có giải thích: ăn gì nhiều dư thừa cũng biến thành mỡ. Mỡ lõng cholesterol làm nguyên liệu chế ra estrogen. Mỡ đặc triglycerdide được cơ thể dùng làm nguyên liệu chế ra chất làm đau và viêm prostaglandins. Vì thế nguyên tắc ăn uống ở đây là phải làm giảm các “chất làm đau” và tránh các loại thức ăn có cấu trúc tương tự như hormone estrogen có thể làm bệnh trở nặng thêm.

Nên tránh ăn những thức ăn có nhiều tinh bột như bột gạo, bột mì, mì sợi, bún, phở, bánh mì, bánh ngọt, đường, mật ong. Không ăn thịt đỏ (red meat). Tránh uống cà phê, chocolate, sữa, bơ, phô ma (cheese), trứng gà. Tránh đồ chiên, các loại mỡ động vật. Bớt ăn đậu nành, đậu phụ (tofu, tàu hủ), và không uống rượu.

Trừ những thứ kể trên, có thể ăn bất cứ những loại đồ ăn bổ dưỡng khác, thức ăn có nhiều omega-3, nhiều chất bả như các loại trái cây, rau cải. Quan trọng hơn hết: uống nhiều nước để cơ thể có thể lọc và bài tiết các chất độc ra ngoài.

Comments

comments