Mất Ngủ

Thỉnh thoảng bị mất ngủ hay khó ngủ một vài đêm vì những rối loạn tạm thời thì không sao. Tuy nhiên, nếu sự rối loạn giấc ngủ xảy ra thường xuyên và ảnh hưởng đến ngững hoạt động trong ngày thì có thể bạn đang bị bệnh mất ngủ kinh niên.
Giấc ngủ chính nó là một thước đo biểu hiệu cho sức khỏe tổng quát của bạn. Người có sức khỏe tốt thường dễ ngủ và ngủ được ngon giấc thì mới khỏe! Ngược lại, người có những chứng bệnh kinh niên hay bệnh tâm thần thường hay có vấn đề với giấc ngủ. Mất ngủ làm ảnh hưởng đến tinh thần, tâm tính, khả năng tư duy, suy nghĩ, và hiệu năng của công ăn việc làm hằng ngày.
Mất ngủ  bao gồm nhiều rối loạn khác nhau, làm ảnh hưởng đến thời lượng cũng như chất lượng của giấc ngủ.
Thiếu ngủ (insomnia): Ngủ không đủ thời lượng và chất lượng trong đêm để khi thức dậy vẫn thấy người mỏi mệt, dật dờ.
Thiếu ngủ có thể là dấu hiệu và triệu chứng của những vấn đề khác như căng thẳng vì áp lực đời sống (stress), lo sợ (anxiety), trầm cảm (depression), hay các chứng bệnh như đau đầu kinh niên, cao huyết áp, đau do viêm loét dạ dày tá tràng…
Thiếu ngủ cũng có thể gây ra bởi ảnh hưởng của lối sống hằng ngày như thuốc men đang uống: corticosteroids, thuốc lợi tiểu; thiếu vận động thể dục thể thao, uống cà phê hay các thức uống có chất caffeine.
Đa phần chứng thiếu ngủ có thể điều chỉnh được bằng cách chú tâm thay đổi những yếu tố không tốt của lối sống mà không cần nhờ đến thuốc. Thí dụ như uống cà phê hay nước soda có caffeine: Coke, Pepsi quá nhiều vào buổi tối hay trước khi đi ngủ, căng thẳng trong công việc… Người bệnh có thể sẽ tự điều chỉnh những yếu tố trên để ngủ được dễ dàng hơn.
Các bệnh liên quan đến việc khó ngủ dưới đây cần quan tâm và phải tham khảo với bác sĩ ngay:
Ngủ nghẹn thở hay tắt thở (sleep apnea) là chứng bệnh làm cho bạn ngừng thở hay nghẹn thở vì nghẽn hệ thống khí quản. Sự nghẹn thở làm cho bệnh nhân thức giấc nhiều lần trong đêm mà chính đương sự thường không nhớ hay không hay biết về những lần thức giấc này, để ban ngày lại thấy mệt mỏi, buồn phiền, thiếu năng lực làm việc.
Các dấu hiệu của chứng ngủ nghẹn thở gồm có ngủ ngáy to, mỗi đêm; ngừng thở nhiều lần trong giấc ngủ; ngáp hớp hơi như bị ngộp; khi thức giấc thường thấy khó thở, nhức đầu, nghẹt mũi, hay khô cổ họng.
Ngủ với chân không yên (Restless legs syndrome): ngủ mà chân hay tay có cảm giác ngứa ngáy như có sâu bò hay điện chạy bên trong làm cho phải cử động chân tay luôn luôn.
Ngủ bất thình lình (narcolepsy): ban ngày, đang đi làm, đang nói chuyện, thậm chí đang lái xe tự dưng cơ thể bi thôi thúc vì như có “trăm con chim mộng” bay về đậu trên mí mắt và lăn ra ngủ không cưỡng lại nổi.
Ngoài ra trong bài viết trước đây tôi cũng đã đề cập đến các hiện tượng khó ngủ khác như khi đi du lịch qua nhiều múi giờ (jet lag), thay đổi đồng hồ trong cơ thể ở tuổi thanh niên và lão niên, hay người đi làm ca đêm bất thường như bác sĩ sản phụ khoa chẳng hạn.
Ðể có giấc ngủ tốt, nên tránh uống cà phê hay những thức uống có chất caffeine, ít nhất 8 tiếng trước giờ đi ngủ. Uống nhiều rượu sẽ làm rối loạn giấc ngủ vào lúc nửa đêm về sáng. Uống nước nhiều hay ăn các thức ăn, hay trái cây có nhiều nước trước giờ đi ngủ cũng làm phá rối giấc ngủ vì phải đi tiểu tiện ban đêm.
Ăn nhiều hoặc để bụng đói đều làm khó ngủ. Ăn quá no vào gần giờ đi ngủ sẽ làm con người ta cảm thấy khó chịu và tăng khả năng mất ngủ. Ăn no làm cho khó tiêu và làm tăng lượng đường trong máu khiến hệ thống thần kinh “tỉnh” ra, dẫn đến khó ngủ.
Tuyệt đối không nên hút thuốc lá. Chất Nicotine có trong thuốc lá lại là thuốc kích thích làm khó ngủ.
Bạn nên ấn định một thời điểm mỗi đêm để đi ngủ và đừng nên thay đổi. Nói là “thời điểm” vì giờ đi ngủ có thể du di chút đỉnh nếu cơ thể chưa mệt cho lắm, đừng nên xem đồng hồ ban đêm, ép buộc và vật lộn với giấc ngủ.
Nên tăng cường , vận động cơ thể,  trong ngày. Tập thể dục, yoga, hay tắm nước nóng  vào lúc xế chiều cũng làm cho bạn dễ ngủ ngon. Trước khi đi ngủ, nên dành một  một khoảng thời gian thanh thản, giảm căng thẳng (de-stress). Nên tạo ra những thói quen tốt trước lúc đi ngủ như ra ngoài hít thở không khí, đánh răng súc miệng, nghe nhạc êm dịu, đọc một vài trang sách, nhưng không nên xem những phim ảnh có tác động mạnh, bỏ qua những chuyện phải lo âu trong ngày. Không nên dùng những thiết bị có màn hình sáng như iPad, cell phone, tivi, computer trước giờ đi ngủ. Đi ngủ là tắt đèn đi ngủ.
Một số trường hợp khó ngủ có thể cần đến thuốc ngủ, tuy nhiên nên xem đây là giải pháp tạm thời vì dung thuốc ngủ càng về lâu càng làm chứng mất ngủ nặng thêm.
Cuối cùng một số bài thuốc dân gian, xin tham khảo thêm trên mạng, bao gồm chưng cất, hay luộc, sắc các thứ như quế, hột nhãn lồng, đậu xanh, đậu đen, đậu đỏ, hạt sen, hoa lài, hoa trinh nữ v.v.. có thể giúp đỡ cho chứng mất ngủ. Tổng quan, mẫu số chung ở đây là uống nước ấm hay nước nóng. Thông thường, một ly sữa nóng, một chén xúp gà, hay một tách nước táo ấm áp vài giờ trước khi đi ngủ sẽ đủ làm cho ấm bụng qua đêm.

Comments

comments