Thiếu kích thích tố nữ, estrogen

Source:Getty Images / via nguoi-viet.com

Kích thích tố sinh dục nữ, estrogen, cũng như hầu hết các loại hormones khác trong cơ thể, chỉ cần một hàm lượng rất nhỏ nhưng lại đóng vai trò rất quan trọng cho sức khoẻ.

Kích thích tố estrogen có nhiều trong cơ thể người phụ nữ, tuy rằng, đàn ông cũng có một ít estrogen. Khi người con gái khi đến tuổi dậy thì, lượng estrogen tăng vọt, kèm theo những phát triển đặc trưng cho cơ thể người phụ nữ, như thay đổi lượng mỡ quanh cơ thể, ở mông và đùi cũng như làm tăng kích thước của đôi vú. Đỉnh cao của tuổi dậy thì chính là chu kỳ kinh nguyệt đầu tiên. Sau đó, lượng estrogen sẽ thay đổi tuần hoàn theo mỗi chu kỳ kinh nguyệt, cũng như sẽ tăng cao một lần nữa khi người đàn bà cấn thai. Sau lần có thai đầu tiên, do ảnh hưởng của estrogen, sự cân đối của vú cũng như mỡ ở mông và đùi mới thực sự hoàn chỉnh. Thêm vào đó, estrogen còn giúp cho xương cốt chắc chắn, điều hòa lượng cholesterol, cũng như lượng đường trong máu với độ nhạy của insulin.

Những dấu hiệu và triệu chứng của tình trạng thiếu estrogen:

Thiếu nữ chậm phát triển ở tuổi dậy thì cũng như phụ nữ ở thời kỳ tiền mãn kinh thường biểu hiện triệu chứng thiếu estrogen. Tuy nhiên, bất kỳ một phụ nữ nào ở mọi lứa tuổi cũng có thể bị thiếu estrogen.

Những triệu chứng của sự thiếu estrogen gồm có:

1. Đau xót trong quan hệ tình dục. Không thích, không ham muốn

2. Dễ bị nhiễm trùng tiết niệu

3. Kinh nguyệt bất thường

4. Tâm tính buồn vui bất thường, phiền muộn, trầm cảm

5. Nóng bừng bất chợt nhất là buổi tối. Mất ngủ. Đổ mồ hôi trong đêm.

6. Căng, đau vú

7. Nhức đầu thường xuyên

8. Dễ mệt mỏi

9. Khó tập trung tư tưởng

10. Loãng xương, dễ bị gãy xương. Estrogen làm việc với vitamin D và calcium để cho xương được mạnh. Thiếu estrogen, uống calcium vẫn không đủ tránh xốp xương.

11. Hiếm muộn, vô sinh

Những nguyên nhân đưa đến tình trạng thiếu estrogen:

Estrogen được sản xuất chính yếu trong buồng trứng, và một phần trong mỡ. Tất cả những yếu tố ảnh hưởng đến buồng trứng và lượng mỡ có thể đều tác động đến lượng estrogen và ngược lại.

Phụ nữ trẻ tuổi cũng có thể bị thiếu estrogen nếu tập thể dục thể thao quá độ, hay ăn uống bất thường. Một số tình trạng khác như bị đau thận kinh niên, yếu hay bị bướu tuyến yên pituitary gland, hoặc buồng trứng nghỉ làm việc sớm (premature ovarian failure).

Phụ nữ trên 40, nếu có dấu hiệu thiếu estrogen, có thể vì đã bước vào thời kỳ tiền mãn kinh. Tuy rằng tuổi nghỉ kinh trung bình là 51 tuổi, nhưng thời kỳ tiền mãn kinh có thể bắt đầu từ độ tuổi 40, đôi khi sớm hơn. Trong thời kỳ tiền mãn kinh, buồng trứng vẫn tiếp tục sản xuất estrogen với lượng thấp và bất thường cho đến khi thật sự nghỉ kinh.

Những nguy cơ làm thiếu estrogen:

Những lý do thông thường nhất, dẫn đến tình trạng thiếu hormone estrogen gồm có:

1. Tuổi tác, càng lớn tuổi, càng yếu estrogen

2. Có tiền sử trong gia đình, mẹ hay chị em gái nghỉ kinh sớm

3. Ăn uống bất thường, ăn cử kiêng quá độ

4. Tập thể dục thể thao quá độ như chạy bộ hay chạy xe đạp đường trường

5. Có u bướu trong buồng trứng hay trong não, pituitary gland

Chẩn bệnh và trị bệnh:

Bác sĩ thường hỏi thăm về các triệu chứng, dấu hiệu của hiện tượng thiếu estrogen. Một số thử nghiệm máu về nội tiết để đo lượng hormones trong cơ thể. Nếu thiếu estrogen, bác sĩ có thể sẽ cho uống thuốc, chích, hay dùng kem có chất estrogen.

Thường thường phụ nữ dưới 50 tuổi, chưa chính thức nghỉ kinh có thể cần đến liều lượng thuốc có nhiều chất estrogen, có khi tiếp tục cho đến thời kỳ mản kinh. Sau khi nghỉ kinh thì chỉ cần 2 năm chữa trị để giảm bớt các triệu chứng của thời kỳ mãn kinh.

Các nghiên cứu gần đây cho thấy, phụ nữ sau khi nghỉ kinh nếu sử dụng estrogen dài lâu có nguy cơ bị ung thư vú, bị tai biến não tăng cao. Cũng vì thế, phụ nữ trẻ tuổi, nếu có chị em, mẹ, dì, bà ngoại đã từng bị ung thư vú, thì nên tránh không sử dụng estrogen.

Một số thực phẩm như đậu nành có chứa các chất có cấu trúc tương tự như hormone estrogen. Vì thế một số dược phòng, tiệm thuốc tây “chế” ra những thuốc có dược tính tương tự như estrogen, từ “dược thảo”, gọi là “bioidentical hormones”. Những thuốc nầy được quảng cáo, có ít phản ứng phụ hơn estrogen. Tuy nhiên cơ quan FDA cũng chưa chính thức công nhận các loại thuốc nầy về dược tính cũng như mức độ an toàn, vì không có một nghiên cứu quy mô nào xác nhận điều này cả. Ngược lại một số nghiên cứu lại chứng minh có mối liên hệ giữa các loại thuốc bioidentical hormones nầy và nguy cơ bị ung thư vú.

Thiếu estrogen có thể làm tăng cân?

Hormone estrogen có thể ảnh hưởng đến lượng mỡ tích lũy trong cơ thể. Estrogen điều hòa lượng đường cũng như lượng mỡ trong máu. Thật ra nếu estrogen quá cao hay quá thấp cũng làm cho tăng cân bất thường.

Nếu cơ thể thiếu estrogen, phụ nữ sẽ khó giảm cân. Nên tập thể dục thể thao hay ăn uống cẩn thận. Nếu cần, nên tham khảo với bác sĩ xem có cần sử dụng thêm estrogen hay không.

Tóm lại, hormone estrogen, đóng vai trò chủ yếu cho sức khoẻ toàn diện kể cả sinh lý, lẫn tâm lý. Một số lý do di truyền, tiền sử bệnh lý trong gia đình, hay một số bệnh tật, có thể ảnh hưởng đến lượng hormone estrogen.

Thiếu estrogen làm cản trở sự phát triển sinh lý cũng như hoạt động tình dục bình thường của phụ nữ. Thiếu estrogen cũng làm lên cân bất thường, rỗng xốp xương, và bị bệnh tim mạch.

Nên tham khảo với bác sĩ để được chữa trị nếu có vấn đề với các triệu chứng của tình trạng thiếu estrogen.

Comments

comments