Tìm hiểu về ung thư não: Glioblastoma

Thượng Nghị Sĩ John McCain vừa mới được khám phá ra bị ung thư não glioblastoma, là một căn bệnh ung thư vô cùng nguy hiểm. Đây cũng là chứng bệnh ung thư đã gây tử vong cho ông Ted Kennedy, khác với bệnh ung thư của Tổng Thống Jimmy Carter – bị ung thư da melanoma di căn đến não.

Thế thì tạo sao loại bệnh ung thư glioblastoma lại rất khó chữa trị?

Não bộ được cấu tạo bởi hai loại tế bào: một là tế bào thần kinh gọi là “neuron”, và nhóm tế bào kia gọi là “neuroglia” tức là “glial cells”. Theo nguồn gốc tiếng Hy Lạp, “glia” có nghĩa là “keo dán” (glue). Glia cells là những tế bào hổ trợ cho tế bào thần kinh, tập hợp những tiểu loại khác nhau như: oligodendrocytes, astrocytes, ependymal cells, microglia, Schwann cells và satellite cells. Nhiệm vụ của những tế bào hổ trợ glial cells gồm có:

1. Bao bọc chung quanh tế bào thần kinh và giữ cho tế bào thần kinh được cố định, đại khái như chất hồ hay xi- măng giữ những viên gạch lại với nhau.
2. Cung cấp nguồn dinh dưỡng và oxygen cho tế bào thần kinh.
3. “Cách ly” những tế bào thần kinh, đại khái như lớp vỏ bọc ngoài dây điện, để tránh bị chạm điện.
4. Loại trừ các chất độc, vi khuẩn có hại đến tế bào thần kinh, cũng như dọn dẹp các tế bào thần kinh đã chết.

Glioblastoma là loại ung thư não độc hại nhất. Do áp suất trong đầu tăng dần khi khối u tăng trưởng, triệu chứng thay đổi từ từ, rất lờ mờ như bị nhức đầu, thay đổi tánh tình, nôn mữa, kinh phong, và một số triệu chứng giống như bị tai biến não như bị tê nửa mình, mất trí nhớ, á khẩu, hay mất thị giác… Những triệu chứng này có thể tiến triển rất nhanh khi bệnh trở nặng và đi đến hôn mê.

Người ta cũng chưa hiểu rõ tận nguồn của nguyên nhân gây ra bệnh. Tuy nhiên, những đột biến về gene, yếu tố môi trường, hoặc do đã từng được chữa trị bằng phóng xạ radiation therapy. Tuy nhiên, cũng như đa số các loại ung thư, tuổi tác là yếu tố nguy cơ chính. Cho dù ung thư não glioblastoma có thể xảy ra cho mọi lứa tuổi nhưng số lượng người bị ung thư tăng dần theo tuổi tác.

Ung thư não được phát hiện vào khoảng 5 trong 100,000 người mỗi năm và chiếm độ 15% trong các loại ung thư não khác. Đa số bệnh nhân thuộc lứa tuổi trên 64, đàn ông bị nhiều hơn đàn bà. Từ khi phát hiện, bệnh nhân sẽ bị tử vong trong vòng 12 đến 15 tháng, dưới 3% sống quá 5 năm. Đó là với chữa trị tận tình, còn trong trường hợp không được chữa trị gì cả, không ai sống quá 3 tháng.

Ung thư thường được phát hiện sau khi bệnh nhân có một số triệu chứng đáng nghi ngờ. Ví dụ như Thượng Nghị Sĩ Ted Kenedy bị kinh phong, còn ông McCain, có người cho rằng ông không được minh mẫn trong buổi điều trần trước Quốc Hội của ông Comey.

Các phương pháp chẩn bệnh và định bệnh hiện nay gồm có CT scan, MRI scan, và tissue biopsy. Vì trên hình ảnh MRI, bướu u có thể trông giống như bị nhiễm trùng abscess, bệnh hoại tế bào thần kinh multiple sclerosis, hay bệnh ung thư di căn từ những nơi khác, cho nên để biết được chính xác, cần phải làm biopsy như trong trường hợp ông Mc Cain, “mổ để lấy cục máu” trong não.

Cũng như hầu hết các loại ung thư, chữa trị bao gồm: mổ để lấy sạch khối u, hoá chất trị triệu chemotherapy, và phóng xạ trị liệu radiotherapy.

Giải phẫu để lấy khối u là một vấn đề khó khăn, bởi vì rất khó để phân biệt giữa những mô tế bào bình thường và ung thư vì biên giới của hai bên không được rõ rệt. Nếu không lấy sạch tế bào ung thư thì bệnh sẽ tái phát, còn lấy lầm tế bào bình thường thì sẽ gây hư hao cho não bộ.

Lý do các phương pháp chữa trị ung thư não glioblastoma rất khó hiệu nghiệm vì:

1. Những tế bào ung thư không có phản ứng hữu hiệu với tất cả các phương cách trị liệu.
2. Não bộ dễ bi hư hao vì các phương pháp pháp tri liệu.
3. Não bộ thiếu khả năng phục hồi nhất so với các cơ phận khác trong cơ thể.
4. Bộ não được bảo vệ bởi một hệ thống rào cản bảo vệ não gọi là “blood–brain barrier” ngăn chận thuốc men xâm nhập vào trong não.

Nói chung thì dù với phương pháp chữa trị nào đi chăng nữa, tuổi thọ trung bình kéo dài được khoảng 12 tháng: với người dưới 50 tuổi sống được 17 tháng và cho người trên 50 được 8 tháng.

Hiện nay, một loại thuốc mới có tên là Gleolan vừa mới được cơ quan FDA cho phép, giúp bác sĩ có thể phân biệt được mô tế bào ung thư trong khi mổ bằng cách “thắp sáng” những tế bào ung thư nầy.

Ngoài ra, một số nghiên cứu mới kết hợp với chữa trị gene, đưa những gene có thể huỷ hoại tế bào ung thư vào trong khối u để nhắm trực tiếp huỷ diệt tế bào ung thư mà thôi. Đại khái giống như dùng các loại virus đặc chế để cho tấn công, xâm nhập, “nhiễm trùng” và huỷ diệt các tế bào ung thư. Các phương pháp trị liệu này đã thực hiện thành công trong thí nghiệm lâm sàng và có thể được cho áp dụng trong tương lai rất gần.

Comments

comments